Bir Prag gezisinin, üstelik benim gitmediğim bir geziden bahsediyorum, bana yine harika çocuk kitapları olarak geri döneceğini biliyordum. Nitekim, yanılmadım.

Hepsinden değil, sadece ikisinden bahsedeceğim bu yazıda: A Doggie and a Pussycat serisinden How They Wrote a Letter ve How They Were Washing The Floor. Bir köpekle bir kediciğin dostluğu üzerinden, çocuklara hayvan sevgisi mesajları veren kitapların ilki, How They Were Washing The Floor. Birlikte evi temizlemeye karar veren ikilinin başına gelmeyen kalmıyor ama… Biraz afacanlık, biraz yaramazlık, biraz da beceriksizlik karışıyor olaya. Şanssızlıkları da peşlerini bırakmıyor. Kızı Alice için kaleme aldığı ve resimlediği bu hikayede, yazarı kızının yönlendirdiğini, onun istediği hikayeyi yazdığını öğreniyoruz kitabın başındaki mektuptan. Bu mektubu yazanlar ise bizim Pussycat ve Doggie’den başkası değil. Ayrıca bunun tek bir kitaptan değil bir seriden oluşacağının da müjdesini veriyorlar.

url-1Ancak benim asıl beğendiğim hikaye How They Wrote a Letter. Yine bir mektupla başlayan kitap, Doggie ve Pussycat’in ağzından çocuklara hayvanlara iyi davranmaları gerektiği mesajı veriyor. Bazen çocukların istemeden de olsa hayvanların canını acıttığından dem vuruyorlar. Sonra, gerçekten de çocuklara bir mektup yazmak üzere yataklarından kalkan kedi ve köpek dostun macerası başlıyor. Çocuklara; ”kulaklarımızdan, kuyruklarımızdan çekmeyin, patilerimize basmayın. Canımız çok yanıyor,” gibi çok net mesajlar veriyorlar. Belli ki yazar bu dertten muzdarip bir hayvansever. Mektubu çocuklara göndermek üzere evden çıkan ikili, bastıran kar yüzünden bir süre evlerine giremeseler de, elbette hikaye mutlu sonla bitiyor.

Kitapların yazarı Josef Čapek… Ressam olarak tanınan Çek sanatçı Čapek, aslında aynı zamanda yazar ve şair. Çok ama çok ilginç bir özelliği de var. Kendisi, ‘robot’ kelimesini ilk kez kullanan kişi olarak tarihe geçmiş. Aslında ünlü yazar kardeşi Karel Čapek bunu edebiyatta ilk kullanan kişi kabul edilse de, kelimenin yaratıcısının Josef olduğu söyleniyor.

url

Çek çocuk edebiyatının klasiklerinden kabul edilen, son derece naif çizimlerin aynı naiflikteki metinlere eşlik ettiği, orijinal adı ”Pejsek a Kočička” olan 1929 tarihli bu seride başka kitaplar da var. Ama bendeki hikayeler bu kadar! Ne yazık ki Nazi zulmünü yaşayanlardan biri olan yazar Čapek, kardeşi ve kendisinin Nazi yönetimine karşı eleştirel tavrı yüzünden tutuklanmış ve Bergen-Belsen Toplama Kampı’na götürülmüş. 1945’te orada ölmüş.

A Doggie and a Pussycat bir gün Türkçe okunur mu bilinmez… Ama kitaplığımın en kıymetli kitaplarından ikisine gözüm gibi bakacağımdan emin olabilirsiniz…

9 Nisan 2015, Bitmeyen Kitaplar